Homoseksualiteit op scholen

'Hoewel de homotolerantie in de afgelopen decennia is verbeterd, maakt het kabinet zich grote zorgen

over de intimidatie en geweldsincidenten, de aanhoudende meldingen van discriminatie en de uitingen

van homohaat op internet van de afgelopen jaren. Het gebruik van ‘homo’ als scheldwoord op school

en op straat lijkt de gewoonste zaak van de wereld.

Op straat, in het uitgaansleven en op school moeten homoseksuelen zich, net als anderen, veilig

kunnen weten. Echter, berichten dat homoseksuele leerlingen en leraren zich onveilig voelen, houden

aan. Daarbij komt dat op scholen vaak weinig openheid bestaat om dat aan de kaak te stellen.

Een grotere acceptatie van seksuele diversiteit op school is niet los te zien van een veilig

schoolklimaat. OCW blijft scholen ondersteunen en stimuleren, zodat zij met hun leerlingen,

onderwijspersoneel, ouders en andere betrokkenen een open en veilig schoolklimaat kunnen creëren,

verbeteren of behouden. Dat geeft homoseksuele leerlingen en leerkrachten de kans om gewoon

homo of lesbisch te zijn. In het kader van een veilig schoolklimaat zal daarom expliciet aandacht

besteed worden aan de acceptatie van homoseksuele en lesbische leerlingen en leerkrachten.'

Bovenstaande citaat komt uit de Homo-nota: 'Gewoon Homo Zijn' van minister Plasterk. Deze verscheen in november 2007.

COC Kennemerland heeft haar eigen visie en werkwijze ontwikkeld en biedt scholen projecten op maat.

Daarnaast bieden wij individuele homoseksuele leerlingen (en/of hun ouders en mentoren) de ondersteuning die zij nodig hebben om zich 'gewoon' veilig te voelen op hun school of in hun klas.

Onze Insteek:

Wij spreken liever van (seksuele) Diversiteit. Dit omdat wij van mening zijn dat het ook voor scholen veel makkelijker is om onder deze noemer actief beleid op te starten en te borgen dan alleen onder de noemer homoseksualiteit.

Dit is ook de reden dat wij in principe weg zijn gegaan van 'een homo voor de klas' als voorlichtingsmiddel. Als docenten hierom vragen zijn wij, zo mogelijk, hiertoe nog wel bereid, maar wij opteren voor een bredere aanpak.

Niet alleen omdat deze aanpak efficienter is in de praktijk, maar ook omdat wij het belangrijk vinden dat er een veilige leeromgeving voor iedereen, gecreeerd wordt op een school: voor leerlingen maar ook voor een ieder die werkzaam is op een school, ongeacht je persoonlijke seksuele voorkeur en/of overtuiging.

''Je kunnen verplaatsen in een ander' is hierbij het centrale thema. Onderzoek heeft aangetoond dat dit niet alleen de sfeer verbeterd op een school, maar ook de leerprestaties van de leerlingen: m.a.w. de kwaliteit van het onderwijs.

Wij bieden scholen 'Diversiteitsprojecten op Maat' en trainen zonodig de docenten en leerlingen, zodat deze voldoende toegerust worden/blijven om diversiteitbeleid te borgen op hun eigen school.

Het spreekt voor zich dat wij hierbij ook nauw samenwerken met andere organisaties, die zich bezig houden met dit beleidsterrein.

Voor meer informatie over de mogelijkheden neem contact op via ons e-mailadres: info@coc-kennemerland.nl

Respect begint bij Jezelf  ©

In 2008 begonnen wij met een vierdaags Diversiteitsproject op een Vmbo school in Hoofddorp voor 350 leerlingen. Dit bleek voor ons de spectaculaire aftrap van wat wij dachten een eenmalig succes. Wij wonnen hiermee de Onderwijsprijs N-H 2008 terwijl het voor ons nog een try-out was.

Dit vroeg om een vervolg en dat is meer dan gelukt………..!! Wij hebben voor dit project in 2009 en 2010 subsidie gekregen van de Provincie Noord Holland en de afgelopen drie jaar een projectsubsidie vanuit de Gemeente Haarlem.

Inmiddels (juli 2011) zijn wij drie jaar verder en hebben wij met ons Diversiteitsproject 3902 leerlingen bereikt (en hiervoor in totaal 2462 lesuren verzorgd) en hebben wij 934 leerlingen (in totaal 8499 uur) kunnen laten deelnemen aan onze Maatschappelijke Stage projecten. Verspreid over 28 projecten op 16 verschillende scholen.

Wij bieden projecten op maat, want elke school is anders en vraagt wat anders. Van ISK tot Gymnasium en van Vmbo-t tot MBO-groen; van 1 dag tot 5 dagen achtereen of verspreidt over een aantal weken, alles kan.

En doordat scholen ons terug vragen moeten wij ons aanbod ook steeds uitbreiden en aanpassen, want tweemaal hetzelfde programma bieden aan een school kan natuurlijk niet…….  

Inmiddels hebben wij de volgende lesmodules ontwikkeld en uitgetest:

Elke module heeft haar eigen lesmateriaal en inmiddels hebben wij bij een flink aantal ook eigen, voor het merendeel homoseksuele en/of tot een andere minderheidsgroep behorende, gastdocenten. Wij kiezen hiervoor omdat op deze manier de leerlingen (en docenten) op een vanzelfsprekende wijze samenwerken met mensen waarover de leerlingen vaak sterke (negatieve) vooroordelen hebben.

Wij stemmen de inhoud van de lessen af op het niveau van de leerlingen. Zo hebben wij voor sommige modules wel drie tot vier varianten op de inhoud dat vorm gegeven wordt door de door ons samengestelde video's, spelmaterialen en werkboeken voor de leerling en lesbrieven voor de (gast-) docent.

Bij de gezamelijke opening en de afsluiting van een meerdaagsproject proberen wij altijd 'iets' bijzonders te doen of te laten zien dat past cq aansluit bij het thema: 'verplaats je in een ander'. Dit gebeurt altijd in overleg met de school. Voorbeelden: sponsorloop waarbij de opbrengst gaat naar een fonds voor leerlingen die het thuis financieel wat minder goed hebben en hierdoor toch een vervolgstudie kunnen gaan volgen, een interactieve presentatie van een Marokkaanse Teakwondo kampioen, een optreden van de Showgroep De Kriek (bestaande uit mensen met een verstandelijke beperking), een Diversiteitsmarkt met kraampjes van Amnesty, de Marine, Bureau Discriminatie Kennemerland,Zinloos Geweld, etc. en optredens van de leerlingen zelf, een presentatie van de jongste politie-agent van het korps Amstelland Amstel of een toneelvoorstelling.

Na afloop van het project ontvangt de leerling (bij voldoende deelname) een certificaat. Vaak verbindt de school ook zelf studiepunten aan het project.

Maatschappelijke Stages

Sinds 2009 verzorgen wij op verzoek van de Vrijwilligerscentrale of de school zelf ook stage-projecten voor Middelbare Scholen. In principe niet voor individuele leerlingen, maar voor groepen van minimaal 20-25 tot maximaal 100 leerlingen tegelijk. Deze vinden plaats voor een dagdeel op het MCH te Haarlem (i.s.m. bijvoorbeeld BD Kennemerland en Stedenband Mutare) en daarnaast op de school zelf.

Hoorn kiest voor nieuwe invulling lesstof Leren, Loopbaan & Burgerschap

Sinds een aantal jaren is het onderdeel Leren, Loopbaan & Burgerschap (LL&B) een verplicht onderdeel in het mbo. Op welke manier integreer je dit in het onderwijs en hoe bied je het aan? In Hoorn hebben ze het onlangs opnieuw vorm gegeven en tegelijk aangeboden aan de eerstejaars leerlingen van alle vakrichtingen. En niet zonder succes.

 Yvonne Jonkman, decaan, is een van de organisatoren.                    
”Eigenlijk vonden we het best lastig LL&B in een bepaalde vorm te gieten, totdat een stagiair vertelde over het Diversiteitsproject van het COC in Haarlem.
Dit is een project geleid door Yosha van der Steen,waarbij een breed scala aan lesactiviteiten kan worden aangeboden met onderwerpen variërend van moslimvrouwen met hoofddoekjes tot iemand met een blindengeleidehond en van gayfarmer tot inburgering. Kortom, workshops van sprekers met hele diverse achtergronden. Vier dagen, verspreid over de maand april, kwamen de diverse gasten op het mbo. Buiten het project om was ook de GGD gevraagd deel te nemen, zij kwamen een voorlichting geven over soa’s.”

Melissa, Emma, Karlijn, Shanti en Marjolein, vijf meiden van de vakrichting In- & Outdoor Styling hebben het project meegemaakt. Emma begint enthousiast: ”Ik vond het erg interessant allemaal.
De persoonlijke verhalen over homoseksualiteit, hoe de omgeving reageerde op bijvoorbeeld hun coming-out. Er sprak een jongen van 16, maar ook een meneer van 72, getrouwd geweest, vader en opa.”

Karlijn was erg onder de indruk van de gastspreker in een rolstoel. ”Deze mevrouw sprak over haar beperkingen, haar leven in de rolstoel. Het kwam erop neer dat ze eigenlijk alles wel kon.” Shanti knikt, ook op haar heeft dit indruk gemaakt, ”Ik ben zeker anders naar mensen in een rolstoel gaan kijken. Ze werkte ook gewoon 40 uur per week, waarom ook niet? Wat onderscheidt haar van mensen die niet in een rolstoel zitten? Ik had er eigenlijk nooit zo bij stilgestaan. Bewondering had ik voor haar.”

Yvonne: ”Wat mij en mijn collega-docenten blij
verraste was dat de sfeer deze dagen open was.”

Dat dat zo was, vonden de jonge dames ook.
Marjolein: ”Je kreeg de kans om dingen te vragen die je normaal niet zou durven. Er was absoluut geen gegiechel, integendeel. Wat ik wel frappant vond,” vervolgt ze lachend, ”was dat de jongens tijdens de soa-voorlichting zo weinig vroegen, het ging toch met name over hun geslachtsdeel?”,
”Ja”, lacht Yvonne mee, ”de voorlichter had op
veel meer jongens in de zaal gerekend.”

Naast de sprekers die al genoemd zijn, de persoonlijke verhalen over homoseksualiteit en de mevrouw in de rolstoel, was er ook een moslima die vertelde over hoe zij omgaat met haar geloof en een blinde vrouw, moeder van twee kleine kinderen.

Yvonne: ”De moslima was een mooie vrouw met een grote bos krullen. Ze vertelde over haar werk in de gevangenis, dat boezemde ontzag in bij de deelnemers. Daarnaast vertelde ze waarom ze ervoor koos geen hoofddoek te dragen. Ze zette de leerlingen zichtbaar aan het denken.”

Waar ze ook over moesten nadenken was het spel ’Zoek de hetero’ en het filmpje en de quiz over ’Ik hou van Holland.’

Het project werd geopend door de lokale artiestenclub De Kriek. De acteurs van dit gezelschap hebben een geestelijke beperking. Ook aan hen konden de mbo’ers na afloop vragen stellen.

Voor de verwerking van deze dagen werd ervoor gekozen weg te gaan uit de werkstukkencultuur.
Yvonne: ”In plaats van dat we de leerlingen vroegen verslagen of werkstukken te maken, kozen we als invulling voor de dialoog tussen de sprekers en de groep. Directe communicatie, vragen stellen, discussie, nadenken en op het moment reageren.”

werkstuk ‘pimp de roze klomp’

Marjolein:”Ik vond deze manier van werken heel erg leerzaam. In plaats van een werkstuk maken, kreeg je echte mensen voor je. Mensen met ervaringen, verhalen, gevoelens, je kon alles aan ze vragen. Het is heel wat anders dan de feitjes op een rijtje zetten.”

De decaan en de vijf studentes vonden het project zeer geslaagd. Hier en daar kan er wel wat anders, maar dat zijn kleinigheden. Ook brainstormen ze nog over nieuwe onderwerpen voor het volgende jaar: tienerzwangerschappen, alcoholgebruik en
budgetvoorlichting. ”Budgetvoorlichting?” vraagt Emma lachend, ”dat is wel wat voor mij, krijgen we dat nog?”

Lara Meijer
Het artikel is gepubliceerd in het personeelsblad van het Clusius College,  juni 2010

Als bewijs dat de leerlingen aan dit project hebben meegewerkt, ontvingen ze een certificaat van Yosha van der Steen, projectleider COC Kennemerland.

Juryrapport: Winnaar Onderwijsprijs 2008     Provincie Noord-Holland  

Het Hoofdvaart College te Hoofddorp heeft met ons project: ‘Respect Begint bij Jezelf’ woensdag 26 november 2008 deze prijs gewonnen.

 Deze week is tot stand gekomen in samenwerking met het COC Kennemerland.

Leerlingen hebben kennisgemaakt met belangrijke artikelen uit de Grondwet en verschillende vormen van diversiteit, waaronder cultuurverschillen, geaardheid, handicaps enz. In de uitvoering is veel gebruik gemaakt van levensechte en betekenisvolle situaties. Leerlingen leren dat “anders” zijn mág!

De jury is onder de indruk van dit project.

Het klinkt logisch: aandacht voor diversiteit. Elke school zal op enig moment aandacht besteden aan dit thema. De wijze waarop het COC Kennemerland de zaak heeft aangepakt, spreekt echter zeer tot de verbeelding. Het project is zeer goed doordacht en creatief en speels uitgewerkt. “Respect begint bij jezelf” is een centrale zin. En “Verplaats je in een ander”.

Op aansprekende wijze, dicht bij de belevingswereld van jongeren (VMBO –basis/kader, klas 1 en 2) worden de meest uiteenlopende zaken behandeld en schijnbaar moeiteloos met elkaar verbonden: autochtoon-allochtoon, gehandicapt, de normen van de media, uiterlijk, kleding, seksuele geaardheid, inburgering enz. Docentenwerkboek en leerlingenwerkboek zitten prima in elkaar en zijn creatief en inventief opgezet. De “tone of voice” van de leerlingen wordt gehanteerd: strips, muziek, een Rad van Diversiteit, het maken van posters. De werkboeken verhogen de overdraagbaarheid van het project. Alles is tot in detail uitgewerkt.

Ook de samenwerking met “gespecialiseerde” organisaties getuigt van een professionele aanpak.

 De jury kent aan het Hoofdvaart College unaniem de eerste prijs toe in de categorie voortgezet onderwijs.

Hiermee heeft het Hoofdvaart College zich genomineerd voor de Landelijke Onderwijsprijs die in maart 2009 wordt uitgereikt in Amsterdam!

Terug naar de homepage: www.coc-kennemerland.nl